FAQ

Najczęściej zadawane pytania

Jeśli w procesie technologicznym są używane lub magazynowane materiały mogące wytworzyć atmosfery wybuchowe należy opracować OZW. Obowiązek ten wynika z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2010 nr 109 poz. 719 z późn. zm.).

Jeśli w Twoim Zakładzie, w miejscach pracy istnieje możliwość wystąpienia atmosfery wybuchowej, masz obowiązek przeprowadzić ORW i sporządzić DZPW. Obowiązek ten wynika z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 8 lipca 2010 r. w sprawie minimalnych wymagań, dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej (Dz.U. 2010 nr 138 poz. 931).

Mogą, lecz nie muszą – ORW może być częścią DZPW.

Tak, w przypadku, gdy miejsce pracy, urządzenia do wykonywania pracy lub organizacja pracy zostaną poddane zasadniczym zmianom, rozbudowom lub przekształceniom.

OZW powinien posiadać: inwestor, projektant lub użytkownik decydujący o procesie technologicznym np. pracodawca. Prawo nie wymaga, aby powyższy dokument opracowywał samodzielnie, także może zlecić to zadanie wyspecjalizowanej firmie, jak nasza.

Obowiązek ten spoczywa na Pracodawcy. Prawo nie wymaga, aby powyższy dokument opracowywał samodzielnie, także może zlecić to zadanie wyspecjalizowanej firmie, jak nasza.

Przykładami branż, w których zwykle opracowuje się ww. dokumenty są:

  • Energetyczna np. elektrownie i elektrociepłownie itp.
  • Chemiczna np. zakłady petrochemiczne, zakłady produkujące farby, zakłady produkujące tworzywa sztuczne itp.
  • Paliwowa np. stacje paliw.
  • Spożywcza np. cukrownie, producenci żywności i słodyczy, zakłady zbożowo-młynarskie itp.
  • Drzewna np. tartaki, fabryki płyt drzewnych i mebli itp.
  • Lotnicza np. fabryki produkujące części i podzespoły dla lotnictwa.
  • Papiernicza np. fabryki produkujące papier, tektury i celulozę.

Nie – obowiązujące przepisy nie nakazują, aby OZW musiała zostać zatwierdzona przez Rzeczoznawcę ds. Zabezpieczeń Przeciwpożarowych.

Przepisy w tym zakresie nie precyzują specjalnych uprawnień. Ważne jest, aby osoba działająca z ramienia firmy, która opracowuje ww. dokumenty posiadała specjalistyczne doświadczenie potwierdzone np. referencjami z przeprowadzonych realizacji, szkoleniami.

Najważniejsze informacje to:

  • Wykaz miejsc, w których istnieje możliwość wystąpienia atmosfery wybuchowej.
  • Schemat i lokalizacja Zakładu lub instalacji technologicznej.
  • Wykaz substancji (gazy, ciecze, pyły).
  • Krótki opis technologiczny, jeśli jest dostępny.

Jeśli nie posiadasz ww. informacji, zakres prac możemy ustalić indywidualnie podczas wizji lokalnej w Twoim Zakładzie.

Może wysłać do Nas próbkę pyłu, a My go dla Ciebie zbadamy. Na etapie składania zamówienia udzielimy Ci wszystkich informacji jak sprawnie przeprowadzić całą procedurę.

Pyłami zdolnymi do tworzenia atmosfer wybuchowych mogą być pyły:

  • węglowe,
  • drzewne,
  • biomasy,
  • zbożowe,
  • mąki,
  • cukru,
  • kakao, 
  • tworzyw sztucznych,
  • włókiennicze,
  • surowców chemicznych,
  • metaliczne np. aluminium, magnezu, tytanu, żelaza itp.

Przede wszystkim tym, że wybuch jest zjawiskiem gwałtownym związanym z bardzo szybkim wzrostem temperatury i ciśnienia (fala ciśnienia). Wybuch i pożar to zjawiska, które w przemyśle mogą powstać oddzielnie, bądź być zależne od siebie nawzajem.

Pomieszczenie zagrożone wybuchem to pomieszczenie, w którym może wytworzyć się mieszanina wybuchowa, powstała z wydzielającej się takiej ilości palnych gazów, par, mgieł lub pyłów, której wybuch mógłby spowodować przyrost ciśnienia w tym pomieszczeniu przekraczający 5 [kPa]. Na etapie sporządzania OZW należy wskazać, które pomieszczenia są zagrożone wybuchem.

Przestrzenie zagrożone wybuchem są natomiast przestrzeniami, w których może wystąpić atmosfera wybuchowa w ilościach wymagających podjęcia specjalnych środków w celu zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy.

Koszt badania będzie zależeć przede wszystkim od rodzaju i ilości parametrów, które chcemy określić dla próbki danego pyłu, co będzie wiązało się z przeprowadzeniem indywidualnej wyceny.

Kosz opracowania będzie zależeć przede wszystkim od lokalizacji, wielkości i poziomu skomplikowania Zakładu i ocenianej technologii. Dla każdego Klienta przygotowywana jest indywidualna wycena, która jest przeprowadzana na podstawie udzielonych informacji i przesłanej dokumentacji lub wizji lokalnej przeprowadzonej w Zakładzie.

Nie musisz – w pierwszej kolejności opracowuje się OZW, gdyż jest wymagana do uzyskania pozwolenia na budowę. Kolejno przed udostępnieniem miejsca pracy przez Pracodawcę opracowuje się ORW i DZPW.

Tak – Pracodawca powinien zapewnić osobom pracującym w miejscach, w których istnieje możliwość wystąpienia atmosfery wybuchowej, odpowiednie szkolenie dotyczące ochrony przed wybuchem, w ramach obowiązujących szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Najważniejsze dokumenty to instrukcja obsługi oraz deklaracja zgodności UE w odniesieniu do Dyrektywy ATEX 2014/34/UE. Dodatkowo urządzenia o najwyższym poziomie bezpieczeństwa muszą posiadać certyfikat badania typu UE, który jest wydawany przez Jednostkę Notyfikowaną producentowi urządzenia.

Nie – w procedurze oceny zgodności urządzeń elektrycznych kategorii 3 oraz urządzeń nieelektrycznych kategorii 2 i 3, nie musi brać udziału Jednostka Notyfikowana.

Nie – w pyłowych strefach zagrożenia wybuchem należy stosować wyłącznie urządzenia w wykonaniu przeciwwybuchowym (Ex) prawidłowo dobrane do wyznaczonej strefy i substancji palnej tworzącej atmosferę wybuchową, zgodne z Dyrektywą ATEX 2014/34/UE.

Są to normy, które zawierają wytyczne techniczne i projektowe, procedury badań oraz sposoby dokumentowania spełnienia wymagań. Normy te są publikowane w Dzienniku Urzędowym UE. Jeśli producent w pełni zastosuje się do wymagań normy zharmonizowanej może w taki sposób domniemać zgodność z zasadniczymi wymaganiami Dyrektywy ATEX 2014/34/UE, co ułatwia i skraca czas przeprowadzenia procedury oceny zgodności urządzenia.

Nie – aby maszyna mogła bezpiecznie pracować w strefie zagrożenia wybuchem musi być również zgodna z Dyrektywą ATEX 2014/34/UE, co wiąże się z przeprowadzeniem odpowiedniej procedury oceny zgodności. Oprócz zgodności z Dyrektywami, maszyna musi być również prawidłowo dobrana do wyznaczonej strefy i substancji palnej tworzącej atmosferę wybuchową oraz prawidłowo oznakowana.

Bezpieczeństwo maszyn

Odpowiedzialność zależy od rodzaju maszyny:

  • W przypadku maszyny nowej – odpowiedzialność ponosi Producent lub Podmiot wprowadzający maszynę do obrotu. To on musi zapewnić zgodność z wymaganiami dyrektywy maszynowej 2006/42/WE i oznakowanie CE.
  • W przypadku maszyny używanej – odpowiedzialność spoczywa na Pracodawcy, który udostępnia maszynę pracownikom. Pracodawca musi zapewnić, że maszyna spełnia minimalne wymagania bezpieczeństwa określone w przepisach.

Ocena ryzyka to jeden z kluczowych etapów procesu zapewnienia bezpieczeństwa maszyn, wymagany zarówno przez przepisy prawa, jak i normy międzynarodowe (w szczególności
PN-EN ISO 12100). Jest to systematyczny i udokumentowany proces polegający na identyfikacji wszystkich potencjalnych zagrożeń, które mogą wystąpić podczas całego cyklu życia maszyny – od etapu projektowania i montażu, przez normalną eksploatację, czynności konserwacyjne i serwisowe, aż po jej demontaż lub złomowanie.
Celem oceny ryzyka jest określenie, czy poziom ryzyka związany z użytkowaniem maszyny jest akceptowalny, oraz wskazanie środków technicznych i organizacyjnych niezbędnych do jego eliminacji lub ograniczenia do poziomu uznanego za dopuszczalny.

Tak – każda nowa maszyna wprowadzana na rynek lub oddawana do użytku na terenie Unii Europejskiej musi posiadać oznakowanie CE i deklarację zgodności. Potwierdza to spełnienie wymagań bezpieczeństwa określonych w dyrektywie maszynowej 2006/42/WE oraz w normach zharmonizowanych.

Dokumentacja techniczna powinna obejmować:

  • opis konstrukcji maszyny,
  • schematy elektryczne i hydrauliczne,
  • wyniki obliczeń, badań i testów,
  • raport z oceny ryzyka,
  • kopię deklaracji zgodności,
  • instrukcję obsługi i konserwacji.

Audyt bezpieczeństwa należy wykonywać:

  • po każdej modernizacji lub zmianie procesu technologicznego,
  • po wypadku lub incydencie związanym z maszyną,
  • okresowo – zaleca się przeprowadzać nie rzadziej niż co 5 lat, aby potwierdzić, że maszyny nadal spełniają aktualne wymagania prawne i techniczne.

Deklaracja zgodności WE to dokument, w którym producent lub jego upoważniony przedstawiciel potwierdza, że maszyna spełnia wszystkie obowiązujące wymagania dyrektyw unijnych oraz norm zharmonizowanych. Dokument ten jest niezbędny do legalnego oznakowania CE i wprowadzenia maszyny do obrotu.

  • Producent.
  • Upoważniony przedstawiciel producenta.
  • Osoba lub firma wprowadzająca maszynę do obrotu.
  • Podmiot dokonujący istotnej modernizacji maszyny.
  • Importer lub dystrybutor.

Wymagania te dotyczą przede wszystkim maszyn używanych. Celem tych przepisów jest zapewnienie, aby użytkowane maszyny nie stwarzały zagrożenia dla zdrowia i życia pracowników, nawet jeśli zostały wyprodukowane przed wejściem w życie dyrektywy maszynowej i nie posiadają oznakowania CE. Innymi słowy – jeśli maszyna nie jest nowa, to nie musi spełniać wszystkich wymagań dyrektyw unijnych, ale musi być bezpieczna
w użytkowaniu i spełniać minimum standardów ochrony. Ich spełnienie jest obowiązkiem pracodawcy, który musi regularnie kontrolować stan techniczny maszyn, usuwać stwierdzone niezgodności i zapewniać odpowiednie środki ochrony pracowników.

Wymagania zasadnicze to podstawowe wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, które muszą być spełnione przez każdą nową maszynę wprowadzoną do obrotu lub oddaną do użytku na terenie Unii Europejskiej. Wymagania te zostały określone w dyrektywie maszynowej 2006/42/WE oraz w przepisach krajowych wdrażających tę dyrektywę.

Upoważniony przedstawiciel producenta to osoba fizyczna lub prawna z siedzibą na terenie Unii Europejskiej, która działa w imieniu producenta spoza UE w zakresie określonych obowiązków dotyczących zgodności wyrobu z wymaganiami prawnymi Unii. Innymi słowy – jeśli producent maszyn ma siedzibę poza UE (np. w Chinach, USA), nie może samodzielnie bezpośrednio wprowadzać swoich wyrobów na rynek europejski. W takim przypadku musi wyznaczyć swojego przedstawiciela na terenie UE, który będzie reprezentował go wobec organów nadzoru rynku (np. UOKiK, PIP, Urząd Dozoru Technicznego). UPP może także zostać podmiot upoważniony przez Producenta maszyny do podpisania w jego imieniu deklaracji zgodności w oparciu o upoważnienie i odrębną umowę.

Procedura oceny zgodności to zestaw działań, testów i dokumentacji, które pozwalają producentowi, importerowi lub osobie wprowadzającej maszynę do obrotu w UE potwierdzić, że wyrób spełnia wszystkie wymagania zasadnicze określone w dyrektywach UE (np. dyrektywa Maszynowa 2006/42/WE, dyrektywa niskonapięciowa, itp.). Celem procedury jest zapewnienie, że maszyna jest:

  • bezpieczna w użytkowaniu,
  • zgodna z obowiązującymi normami i przepisami,
  • gotowa do legalnego oznakowania znakiem CE i wprowadzenia na rynek UE.

Pracodawca nie jest producentem maszyn, ale jego obowiązki w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy są bardzo szerokie. Odpowiada przede wszystkim za to, aby maszyny użytkowane w zakładzie pracy spełniały wymagania minimalne bezpieczeństwa i były eksploatowane w sposób bezpieczny dla pracowników. Nie odpowiada natomiast za konstrukcję maszyny ani za zgodność z dyrektywą maszynową – to obowiązek producenta lub podmiotu wprowadzającego maszynę do obrotu.

Deklaracja zgodności WE to dokument, w którym producent lub podmiot wprowadzający maszynę do obrotu oświadcza, że maszyna spełnia wszystkie obowiązujące wymagania zasadnicze UE i może być oznakowana znakiem CE. Formalnie deklaracja nie ma terminu ważności, ale jej skuteczność może wygasnąć w następujących sytuacjach:

  • istotna modernizacja lub modyfikacja maszyny,
  • zmiana wymagań prawnych lub norm zharmonizowanych,
  • pogorszenie stanu technicznego maszyny,
  • brak możliwości weryfikacji dokumentacji lub wsparcia producenta.

Maszyna musi być wprowadzana do obrotu przy udziale jednostki notyfikowanej, gdy:

  • Jest maszyną wysokiego ryzyka wymienioną w Załączniku IV dyrektywy maszynowej.
  • Wymaga procedury oceny zgodności modułów, które obligatoryjnie angażują JN (B+C, H, G).
  • Jest niestandardowa lub specjalistyczna, a producent nie może samodzielnie udowodnić zgodności z wymaganiami zasadniczymi.

Badanie typu WE to formalny proces, w którym Jednostka Notyfikowana (JN) ocenia, czy typ maszyny lub urządzenia spełnia wszystkie wymagania zasadnicze bezpieczeństwa i ochrony zdrowia określone w dyrektywach UE. Celem badania typu jest potwierdzenie, że projekt maszyny, jej konstrukcja i funkcje bezpieczeństwa są zgodne z przepisami, zanim zostanie ona wprowadzona na rynek UE i oznakowana CE.

PPOŻ

Właściciel lub zarządca obiektu ma obowiązek zapewnić sprawność urządzeń przeciwpożarowych, przeprowadzać regularne przeglądy, opracować i aktualizować instrukcję bezpieczeństwa pożarowego (IBP), oznakować drogi ewakuacyjne oraz przeszkolić pracowników z zakresu PPOŻ.

Podstawowe przepisy i standardy techniczne to:

  • Ustawa o ochronie przeciwpożarowej.
  • Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.
  • Polskie Normy (PN) dotyczące systemów PPOŻ.

Nasza firma działa zgodnie z aktualnymi wymogami prawnymi oraz wytycznymi Państwowej Straży Pożarnej.

W praktyce dokument ten może opracować:

  • Inżynier lub technik pożarnictwa.
  • Rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
  • Specjalista ds. ochrony przeciwpożarowej (PPOŻ.) z odpowiednim doświadczeniem.
  • Osoba przeszkolona i posiadająca kwalifikacje potwierdzające znajomość przepisów PPOŻ. np. inspektor ochrony przeciwpożarowej.

Nie ma wymogu, by IBP sporządzał wyłącznie rzeczoznawca, ale osoba wykonująca dokument musi posiadać wiedzę i uprawnienia zawodowe pozwalające na prawidłowe opracowanie dokumentacji.

Tak, wspieramy inwestorów i zarządców obiektów w procesie odbioru przez Państwową Straż Pożarną. Przygotowujemy niezbędną dokumentację, uczestniczymy w odbiorze technicznym oraz zapewniamy zgodność wszystkich instalacji z obowiązującymi przepisami.

Tak, wykonujemy audyty przeciwpożarowe oraz ocenę stanu zabezpieczeń PPOŻ. Sprawdzamy zgodność obiektu z przepisami, identyfikujemy potencjalne zagrożenia i przygotowujemy raport z zaleceniami naprawczymi.

Ekspertyza PPOŻ. to dokument techniczny, który:

  • analizuje stan ochrony przeciwpożarowej obiektu,
  • identyfikuje niezgodności z przepisami,
  • wskazuje rozwiązania zamienne lub kompensacyjne,
  • często stanowi podstawę do uzgodnienia odstępstw od przepisów (na podstawie art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej).

Zgodnie z przepisami, przegląd urządzeń przeciwpożarowych należy wykonywać co najmniej raz w roku. W przypadku niektórych systemów (np. tryskaczowych lub oddymiania) zalecane są częstsze kontrole – co 6 miesięcy lub zgodnie z wytycznymi producenta. Regularne przeglądy są kluczowe dla bezpieczeństwa i wymagane przez przepisy przeciwpożarowe.

Operat śmieciowy to dokument opisujący sposób gospodarowania odpadami w danym obiekcie lub przedsiębiorstwie. Określa on m.in.:

  • jakie rodzaje odpadów będą powstawały w obiekcie,
  • ilości poszczególnych odpadów (w tonach/rok),
  • sposób magazynowania, transportu i przekazywania odpadów,
  • oraz podmioty odpowiedzialne za ich odbiór i unieszkodliwianie.

Operat jest niezbędny, aby potwierdzić, że gospodarka odpadami prowadzona przez inwestora lub firmę będzie zgodna z przepisami ochrony środowiska i nie stanowi zagrożenia dla ludzi ani przyrody.

Ekspertyza pożarowa to dokument opracowany po wystąpieniu pożaru, którego celem jest ustalenie przyczyn jego powstania, przebiegu oraz skutków. Analiza ta ma na celu określenie, co doprowadziło do powstania pożaru, jak rozprzestrzeniał się ogień, czy zabezpieczenia PPOŻ. działały prawidłowo oraz czy można było uniknąć zdarzenia.

Najczęściej obejmuje ono:

  • przegląd dokumentacji PPOŻ.,
  • wizję lokalną i ocenę zabezpieczeń technicznych,
  • identyfikację niezgodności i potencjalnego ryzyka,
  • doradztwo merytoryczne i formalne,
  • symulację audytu PPOŻ. (tzw. audyt wstępny).

Próbna ewakuacja zakładu (tzw. ćwiczenia ewakuacyjne) to praktyczne sprawdzenie, jak w rzeczywistych warunkach działa organizacja ewakuacji w obiekcie — zarówno personel, jak i systemy bezpieczeństwa. Celem ćwiczenia jest ocena skuteczności procedur ewakuacyjnych oraz przygotowanie pracowników do właściwego zachowania w razie zagrożenia pożarem, zadymienia, wycieku gazu lub innego zagrożenia życia.

Próbne ewakuacje w obiektach, w których przebywa jednocześnie ponad 50 osób (niebędących stałymi użytkownikami obiektu), przeprowadza się nie rzadziej niż raz na 2 lata. W praktyce wiele firm i instytucji (szczególnie produkcyjnych, handlowych i biurowych) wykonuje takie ćwiczenia co roku w ramach profilaktyki PPOŻ.

Za organizację i przebieg ćwiczeń odpowiada:

  • właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu,
  • specjalista ds. ochrony przeciwpożarowej,
  • a w niektórych przypadkach także rzeczoznawca PPOŻ. lub firma zewnętrzna specjalizująca się w szkoleniach PPOŻ.

Ćwiczenie może również odbywać się we współpracy z jednostką Państwowej Straży Pożarnej (PSP).

Nie, nie każdy budynek musi posiadać instrukcję bezpieczeństwa pożarowego (IBP). Obowiązek jej opracowania dotyczy tylko wybranych obiektów, określonych przepisami rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego (IBP) jest wymagana w obiektach o kubaturze brutto przekraczającej 1000 m³ lub powierzchni strefy pożarowej większej niż 1000 m² (dotyczy obiektów innych niż budynki). Obowiązek ten obejmuje także budynki użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjne, magazynowe oraz inwentarskie (kubatura powyżej 1500 m³). Wymagana jest również, jeśli w obiekcie występuje strefa zagrożenia wybuchem, niezależnie od jego wymiarów.

Instrukcję bezpieczeństwa pożarowego należy aktualizować co najmniej raz na 2 lata,
oraz po każdej zmianie sposobu użytkowania budynku lub zmianach mających wpływ na bezpieczeństwo pożarowe (np. modernizacja instalacji, zmiana układu funkcjonalnego, przebudowa, wymiana systemów PPOŻ.).